Kronograf ve kronometre kelimeleri sıkça karıştırılır, çünkü ikisi de zamanla ilgilidir ve Türkçede birbirine benzer. Oysa biri bir işlevi, diğeri bir doğruluk belgesini anlatır.
Kısa cevap
Kronograf, saatin üzerinde süre ölçen (başlat, durdur, sıfırla) bir işlevdir. Kronometre ise (İngilizcesi chronometer) saatin doğruluğunun bağımsız bir kuruluş tarafından test edilip belgelendiği anlamına gelir. Bir saat kronograf olabilir ve kronometre sertifikasına sahip olmayabilir; ikisine birden sahip olması da mümkündür.
Kronograf nedir?
Kronograf, kadranda ya da ekranda bulunan ve normal saatten bağımsız çalışan bir kronometre işlevidir. Kasanın yanındaki düğmelerle başlatılır, durdurulur ve sıfırlanır. Sporda, mutfakta ve kısa süreli ölçümlerde kullanılır. Alt kadranlar, tachymeter ölçeği ve çalışma biçimi için kronograf saat nedir rehberine bakabilirsiniz.
Kronometre (chronometer) nedir?
Kronometre, bir saatin belirli koşullarda belirli bir doğruluk sınırı içinde çalıştığının resmî bir test kurumunca belgelenmesidir. En bilinen örnek, İsviçre'deki COSC (Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres) sertifikasıdır. Mekanik kol saatleri bu kurumun laboratuvarında 15 gün boyunca, farklı konum ve sıcaklıklarda test edilir; sertifika için günlük ortalama sapmanın eksi 4 ile artı 6 saniye arasında kalması gerekir. COSC quartz saatler için de sertifika verir: bu saatlerde ısı telafisi ve sıkı kapsülleme aranır, günlük ortalama sapma 23 °C'de artı eksi 0,07 saniye ile sınırlıdır.
Bu belge, saatin süre ölçme işleviyle değil, günlük doğruluğuyla ilgilidir. Bir saatin kadranında "Chronometer" ya da "Officially Certified Chronometer" yazması, bu belgenin varlığını gösterir.
Karşılaştırma
- Kronograf: Bir işlev. Süre ölçer. Düğmeler ve alt kadranlarla anlaşılır.
- Kronometre: Bir sertifika. Günlük doğruluğu belgeler. Kadranda yazılı ibareyle anlaşılır.
- Chronograph (İngilizce): Kronograf.
- Chronometer (İngilizce): Kronometre; sertifikalı doğruluk.
Neden karıştırılıyor?
İngilizcede iki kelime birbirine çok benzer (chronograph ve chronometer) ve Türkçede de "kronometre" günlük dilde kronograf işlevini anlatmak için de kullanılır. Örneğin telefondaki "kronometre" uygulaması süre ölçen bir işlevdir ve sertifikayla ilgisi yoktur. Teknik anlamda ise kronometre bir saat sınıfını anlatır.
Alışverişte nelere bakılmalı?
- Süre ölçmek istiyorsanız kadranında alt kadranlar ve yan düğmeler olan bir kronograf arayın.
- Yüksek doğruluk istiyorsanız kadranında sertifika ibaresi bulunan bir saat tercih edin; belgenin bulunduğunu ürün açıklamasından ve garanti belgesinden doğrulayın.
- İkisini birden isteyen bir koleksiyoner, "sertifikalı kronometre kronograf" modellerini arar.
Mekanizma farklarını mekanizma türleri yazısında okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kronograf saat kronometre sertifikalı mıdır?
Kendiliğinden değildir. Kronograf bir işlevdir; sertifika ayrıca test edilen ve belgelenen saatlere verilir.
Kronometre sertifikası quartz saatlerde de var mı?
Evet, quartz saatler için de kronometre sertifikaları bulunur ve mekanik saatlere göre çok daha sıkı doğruluk sınırları aranır.
Her pahalı saat kronometre midir?
Hayır. Fiyat tek başına sertifikanın varlığını göstermez; kadran ibaresine ve belgeye bakmak gerekir.
Telefondaki kronometre ile aynı şey mi?
Günlük dilde aynı kelime kullanılsa da telefondaki uygulama bir süre ölçme işlevidir; teknik olarak kronograf işlevine daha yakındır.